Wrotycz ziele 50 g Ziółko

Wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare), znany również jako mlecznica, piżmo lub wrotycz swojski, to roślina, którą często można spotkać na łąkach czy przydrożach. Należy jednak pamiętać, że zawiera toksyczną substancję - beta-tujon, która znajduje się zarówno w zielu, jak i kwiatach rośliny. Ziele wrotyczu zawiera około 0,6% tej substancji, a kwiaty nawet do 1,5%. Tujon jest dobrze rozpuszczalny w alkoholu, tłuszczach oraz eterze, ale nie rozpuszcza się w wodzie, co ma znaczenie przy przygotowywaniu różnych form naparów czy nalewek.

Stosowanie wrotyczu w medycynie ludowej ma długą tradycję, jednak ze względu na obecność tujonu, który jest toksyczny w większych dawkach, należy stosować go z dużą ostrożnością i najlepiej pod kontrolą specjalisty. Oto kilka tradycyjnych zastosowań wrotyczu:

1. Wrotycz od dawna był używany jako środek pomagający w przypadku zaburzeń trawienia, zwłaszcza po spożyciu tłustych posiłków. Zioło to pobudza błonę śluzową żołądka do wydzielania śluzu, co może łagodzić niektóre dolegliwości żołądkowe, a także wspierać procesy trawienne. Napar z kwiatów wrotyczu stosowano w tradycyjnej medycynie ludowej przy problemach z trawieniem oraz przy zatruciach pokarmowych.
2. Ze względu na zawartość tujonu, wrotycz wykazuje silne działanie przeciwpasożytnicze. Napary z tej rośliny były stosowane do zwalczania pasożytów takich jak glisty czy owsiki. Tradycyjnie zalecano picie jednej szklanki naparu dziennie w celu usunięcia pasożytów z organizmu. Wrotycz działa również zewnętrznie na pasożyty takie jak wszy, nużeńce czy świerzbowce. Napar przygotowany z kwiatów wrotyczu był stosowany jako kąpiel lub wcierka, co miało wspomagać walkę z tymi chorobami skórnymi.
3. Wrotycz, dzięki swojemu charakterystycznemu zapachowi, skutecznie odstrasza owady takie jak komary, muchy, kleszcze, mrówki, mole czy mszyce. W medycynie ludowej zalecano nacieranie skóry piżmem lub kąpiele w naparze z wrotyczu w celu ochrony przed insektami.
4. Nasi przodkowie często korzystali z właściwości przeciwzapalnych wrotyczu, zwłaszcza przy bólach reumatycznych oraz dnie moczanowej. W medycynie ludowej przygotowywano nalewkę z wrotyczu na bazie alkoholu, którą stosowano zewnętrznie na obolałe stawy. Zioło to, dzięki swoim właściwościom przeciwbólowym i rozgrzewającym, pomagało łagodzić objawy zapalenia stawów oraz bóle związane z artretyzmem i bolesnymi miesiączkami.
5. Wrotycz posiada również właściwości przeciwwirusowe, co jest związane z obecnością aksylaryny - substancji, która wykazuje działanie przeciwko wirusowi opryszczki. Napar z wrotyczu stosowano zewnętrznie na rany oraz w leczeniu takich dolegliwości jak wszy, świerzbowce czy inne pasożyty skórne.
6. Wrotycz ma również zastosowanie w pielęgnacji skóry głowy. Napar z tej rośliny bywał używany jako płukanka przy problemach takich jak łojotok, nadmierne przetłuszczanie się skóry głowy oraz łupież.

Przepisy ludowe z wykorzystaniem wrotyczu

• Napar z wrotyczu: 2-3 łyżki suszu zalewamy 2 szklankami wrzącej wody. Zaparzamy przez 30 minut pod przykryciem, a następnie przecedzamy. Można pić napar 2-4 razy dziennie po 1 szklance. Należy jednak pamiętać o ostrożnym stosowaniu naparu z uwagi na zawartość tujonu.
• Odwar z wrotyczu: 2-3 łyżki suszu zalać 2 szklankami wody i gotować na wolnym ogniu przez 5 minut. Odwar ten stosujemy zewnętrznie jako płukanki, okłady na skórę czy wcierki.
• Nalewka wrotyczowa: 1 szklankę suchego ziela zalewamy 300 ml alkoholu o mocy od 40 do 70%. Macerujemy przez około 7 dni w szczelnie zamkniętym słoju i w ciemnym miejscu. Po tym czasie filtrujemy nalewkę. Zaleca się przyjmowanie nalewki 2-3 razy dziennie po 10 ml rozpuszczonej w 100 ml wody. Nalewka z wrotyczu wykazuje działanie rozgrzewające i przeciwbólowe, jednakże również w tym przypadku należy stosować ją z ostrożnością.

Ostrzeżenie

Choć wrotycz ma wiele tradycyjnych zastosowań, jego użycie musi być prowadzone z dużą ostrożnością. Ze względu na zawartość  tujonu, nadmierne spożycie produktów na bazie wrotyczu może prowadzić do poważnych skutków ubocznych, w tym do zatrucia. W żadnym wypadku nie zaleca się samodzielnego stosowania wrotyczu w dużych dawkach bez konsultacji z lekarzem lub specjalistą medycyny naturalnej. Zioło to może być również niebezpieczne dla kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz dla dzieci. Stosowanie wrotyczu w tych grupach jest przeciwwskazane.